Εμπορεύματα

Την ωμή πραγματικότητα της αγοράς ελαιολάδου, η οποία είναι από καιρό γνωστή στον κλαδικό τύπο, φέρνουν στο προσκήνιο της αστικής επικαιρότητας οι δύο αναλυτικές μελέτες που έδωσε στη δημοσιότητα η Επιτροπή Ανταγωνισμού για την αγορά τους προϊόντος, αποκαλύπτοντας έναν σύνθετο μηχανισμό που τροφοδοτεί, διογκώνει και παγιώνει την ακρίβεια στο ράφι. Έναν μηχανισμό που λειτουργεί ταυτόχρονα σε διεθνές, εθνικό και λιανεμπορικό επίπεδο, μετατρέποντας το ελαιόλαδο από βασικό διατροφικό αγαθό σε πεδίο έντονης οικονομικής στρέβλωσης.

Το αμερικανικό υπουργείο Γεωργίας-USDA στην έκθεση Ιανουαρίου προβλέπει ότι η παγκόσμια παραγωγή καλαμποκιού το 2025/26 θα φτάσει τους 1.296,01 εκατομμύρια τόνους, ήτοι παραπάνω κατά 13 εκατομμύρια τόνους σε σύγκριση με την προηγούμενη εκτίμηση του.

Σε µια από τις χειρότερες χρονιές, από καταβολής της καλλιέργειας του προϊόντος στη χώρα, εξελίχθηκε η φετινή για το ελληνικό ρόδι, καθώς σηµαδεύτηκε από εξαιρετικά χαµηλές στρεµµατικές αποδόσεις, που δεν αντιστάθµισαν, ούτε κατά διάνοια, την άνοδο των τιµών παραγωγού.

Αντλώντας δύναµη από γαλακτοκοµικά προϊόντα, εξειδικευµένες καλλιέργειες (πχ. το ελαιόλαδο - βλ. παρακάτω) και τα οπωροκηπευτικά θερµοκηπίου, η αξία της γεωργικής παραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπεται να αυξηθεί σταθερά κατά τη διάρκεια της επόµενης δεκαετίας, σύµφωνα µε τις µεσοπρόθεσµες εκτιµήσεις της Κοµισιόν.

Ο δείκτης των αγροτικών προϊόντων της Τράπεζας Πειραιώς υποχώρησε 4,47% τον Δεκέμβριο, μετά από δύο συνεχόμενους μήνες ανόδου, υπερβαίνοντας και την πτώση του δείκτη των εμπορευμάτων (-4,24%). Εξέλιξη, η οποία αντανακλά πιθανά υπερβάλλουσα προσφορά και υψηλά αποθέματα σε σχέση με τη ζήτηση. Σε συνδυασμό δε με την άμβλυνση των γεωπολιτικών αναταράξεων και της εμπορικής σταθερότητας μεταξύ ΗΠΑ-Κίνας, ενισχύθηκαν τις πτωτικές πιέσεις παρά την υποχώρηση του δολαρίου.

Μέχρι και τη ∆ευτέρα 22 ∆εκεµβρίου συνεχίζεται το εποχικό κύµα σφαγής αµνοεριφίων ενόψει της αγοράς των Χριστουγέννων, µε τα κιλά για εξαγωγή να έχουν κλείσει και την αγορά να στηρίζεται πλέον αποκλειστικά από την κλασική εσωτερική ζήτηση.

Κάπως χειρότερο το οικονομικά κλίμα ακόμα και για μεσαίου βεληνεκούς φάρμες και αγροκτήματα προβλέπει η Κομισιόν στις ετήσιες 10ετείς εκτιμήσεις της (2025-2035), ενώ ακόμα πιο δυσοίωνο μοιάζει το μέλλον για τις μικρότερες εκμεταλλεύσεις (κάτω από 50.000 ευρώ ετήσια πρόσοδο αλλά πάνω από 25.000 ευρώ). Ελάχιστα καλύτερη ίσως είναι η εικόνα για τις ιδιαίτερα μικρές εκμεταλλεύσεις (<25.000 ευρώ) υπό την προϋπόθεση των στοχευμένων μέτρων στήριξής τους μέσω επιδοτήσεων.

Ανοδικά κινήθηκε ο δείκτης των αγροτικών προϊόντων της τράπεζας Πειραιώς, σημειώνοντας σημαντική άνοδο 4,68% τον Νοέμβριο. Ο αγροτικός υποκλάδος υπερέβη την άνοδο του δείκτη των εμπορευμάτων, ο οποίος σημείωσε αύξηση 3,46%. Εξέλιξη, η οποία αντανακλά την ισχυρότερη διεθνή ζήτηση μετά την πρώτη συμφωνία ΗΠΑ – Κίνας στις αρχές του μήνα.

Μεγάλη κινητικότητα καταγράφεται το τελευταίο διάστημα στην αγορά του πρόβειου γάλακτος, καθώς συνεχίζονται οι εμπορικές συμφωνίες των οργανωμένων κτηνοτρόφων με τις γαλακτοβιομηχανίες και τα τυροκομεία, εν μέσω μερικής αποκλιμάκωσης της προηγούμενης τεταμένης κατάστασης με την ευλογιά στη Θεσσαλία.

Την κατάργηση του ανταποδοτικού εισαγωγικού δασμού 15% στις ΗΠΑ, για σειρά ελληνικών προϊόντων, μεταξύ των οποίων και φρούτα όπως τα ακτινίδια και τα κεράσια, όχι όμως οι κονσέρβες φρούτων, οι ελιές και το ελαιόλαδο, που έχουν ισχυρό αποτύπωμα για την ελληνική οικονομία, αποφάσισε η αμερικανική κυβέρνηση, με ισχύ από τις 13 Νοεμβρίου του 2025.

Αρνητικό για βαμβάκι και σιτάρι, ουδέτερο για τις ζωοτροφές (καλαμπόκι, σόγια) ήταν το πολυαναμενόμενο WASDE report του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας (19:00 μ.μ. στις 14 Νοεμβρίου), που ήρθε να επικαιροποιήσει τα δεδομένα προσφοράς – ζήτησης παγκοσμίως για τα αγροτικά εμπορεύματα, μετά από μία «απραξία» 1 μήνα ελέω shutdown της κυβέρνησης των ΗΠΑ. Το τελευταίο μηνιαίο report είχε δημοσιευτεί 12 Σεπτεμβρίου.

Θέμα ημερών, αν όχι ωρών, είναι να δώσει τα χέρια η Ομάδα Παραγωγών – Συνεταιρισμός Γάλα Ελάςς με την ίδια ομάδα εννέα αγοραστών που έκλεισε την περσινή παραγωγή (Lactalis, Μπίζιος, Ρούσσας, Αβραμούλης, Ήπειρος, Τέμπη, Αρβανίτης, Τάχας και Σάφος), με τον αστερίσκο μίας πιθανής προσθήκης την τελευταία στιγμή που ίσως ανεβάσει τον αριθμό των συνεργαζόμενων επιχειρήσεων σε δέκα για το 2026.

Η γεωπολιτική και όχι τα θεμελιώδη στοιχεία της αγοράς θα διαμορφώσουν τη γεωργία σε όλη την Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο το 2026, σύμφωνα με την Rabobank, η οποία προειδοποιεί ότι οι παγκόσμιες αγορές τροφίμων έλκονται από αντίπαλες σφαίρες επιρροής που κυριαρχούνται από τις ΗΠΑ και την Κίνα.

Στο προσκήνιο επανέρχονται οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες προς απεξάρτηση της προμήθειας αζωτούχων και φωσφορούχων πρώτων υλών από Ρωσία και Λευκορωσία. Τα πρώτα στοιχεία για τις εισαγωγές πρώτων υλών από τον Ιούλιο έχουν δημοσιοποιηθεί από μεριάς Ε.Ε. και η αλήθεια είναι πως όλοι καταλαβαίνουν ότι αρχίζει ένας δύσκολος αγώνας ταχύτητας προς σημαντική αύξηση της ενδοκοινοτικής παραγωγής, ώστε να καλυφθεί σταδιακά η ζήτηση για ουρία και άλλων τύπους αζωτούχας θρέψης.

Θετικές ειδήσεις μετά από αρκετό καιρό προέκυψαν για τα αγροτικά εμπορεύματα, μετά την εμπορική συμφωνία ΗΠΑ – Κίνας και την αναμενόμενη λύση του προβλήματος με το «shutdown» της κυβέρνησης των ΗΠΑ, δίνοντας ένα πρώτο έναυσμα προς άνοιγμα νέων θέσεων και στήριξη των χρηματιστηριακών τιμών διεθνώς.

Η πρώτη εβδοµάδα µε χειροπιαστά δεδοµένα όσον αφορά τις φετινές τιµές στο πρόβειο γάλα είναι γεγονός. Την περασµένη ∆ευτέρα έγινε γνωστό πως η Οµάδα Παραγωγών Αιγοπρόβειου Γάλακτος του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισµού Καρυάς Ολύµπου, έδωσε τα χέρια µε την Ελληνικά Γαλακτοκοµεία Α.Ε. για την διάθεση 1.500.000 κιλών πρόβειου γάλακτος στην τιµή των 1,60 ευρώ το κιλό.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η ΕΕ θα παράγει περίπου 8,5 εκατομμύρια τόνους ηλιόσπορων το 2025. Αυτό αντιπροσωπεύει αύξηση σχεδόν 3% σε σχέση με το απογοητευτικό 2024. Η αυξημένη απόδοση αντιστάθμισε εν μέρει τη μικρή μείωση της καλλιεργούμενης έκτασης στην ΕΕ. Ωστόσο, αυτή εξακολουθεί να είναι η τρίτη χαμηλότερη συγκομιδή των τελευταίων 10 ετών.

Στο όριο του παθητικού βρίσκεται η εγχώρια αγορά στην πατάτα, μετά την ικανοποιητική σοδειά που έβγαλαν μέσα στο καλοκαίρι οι ζώνες της Βόρειας Ελλάδας (Κοζάνη, Νευροκόπι), η οποία σε συνδυασμό με το πλεόνασμα από Χαλκίδα – Θήβα και τα αποθέματα του Μοριά, έριξαν σταδιακά μέσα σε 50 μέρες τις τιμές παραγωγού από τα 40 – 42 λεπτά (μέσα Ιουνίου), στα 30 – 35 λεπτά (μέσα Ιουλίου) και τελικά στην ζώνη των 30 λεπτών, όπου παίζουν ακόμη και σήμερα. Μαθηματικά, μέσα στο καλοκαίρι η αγορά απώλεσε περίπου 40% των τιμών παραγωγού, παρά το κατά πολύ μικρότερο πραγματικό πλεόνασμα σε καθαρούς όρους όγκου.